《Hán Thư》 có viết: “Ngựa tốt gọi là Truy.” Truy, chỉ màu lông trắng xen kẽ. Ở cực Tây của Ô Tôn có loại ngựa v…
《Hán Thư》 có viết: “Ngựa tốt gọi là Truy.” Truy, chỉ màu lông trắng xen kẽ. Ở cực Tây của Ô Tôn có loại ngựa với hoa văn này, gọi là Kim Truy.
Vào thời Tây Hán, dưới triều đại của Hán Vũ Đế, tại Tây Vực có một quốc gia cổ tên Ô Tôn, không làm nông nghiệp mà sống bằng nghề chăn nuôi, sản xuất ngựa tốt. Trong “Hán Thư - Truyện Trương Khiên” ghi chép: “Khiên đến Ô Tôn, được ban tặng và truyền đạt ý chỉ... Ô Tôn cử người phiên dịch dẫn đường tiễn Khiên, cùng với hàng chục người Ô Tôn, hàng chục con ngựa, để cảm ơn, đồng thời cho thăm dò Hán, biết được sự rộng lớn của Hán.” Trương Khiên đi sứ Tây Vực, mang ngựa tốt của Ô Tôn về Trung Nguyên, Hán Vũ Đế thấy ngựa Ô Tôn thần tuấn phi phàm, vui mừng khôn xiết, đặt tên là “Tây Cực.”
Ngựa Tây Cực của Ô Tôn có thân hình vạm vỡ, tứ chi khỏe mạnh, đầu nhỏ gọn, tai ngắn mắt sáng, ngoại hình thanh tú. Tính cách ôn hòa, chịu được điều kiện khắc nghiệt, vào mùa xuân hè ăn cỏ tăng cân, mùa thu đông cũng có thể cào tuyết tìm thức ăn, vừa mạnh mẽ vừa nhanh nhẹn, thích hợp cả kéo xe lẫn cưỡi, là giống ngựa tốt đặc biệt của Tây Vực.