Giải quyết công việc công lý, cần phải thấy rõ nguyên nhân tranh chấp để có thể hiểu tình hình và định tội. Th…
Giải quyết công việc công lý, cần phải thấy rõ nguyên nhân tranh chấp để có thể hiểu tình hình và định tội. Theo lời cáo buộc của Cao Khánh, Lý Nhị đã trộm một chiếc vòng ngọc của ông. Chiếc vòng ngọc này thuộc về vợ của Cao Khánh, và vào một buổi sáng nọ, Cao Khánh phát hiện chiếc vòng đã biến mất khỏi cổ tay của vợ mình. Cao Khánh cho biết rằng đêm hôm trước, vợ ông ngủ vào khoảng canh tư, sau đó tỉnh dậy nhưng không hề tháo vòng ra, cũng không nghe thấy tiếng động nào. Cao Khánh nghi ngờ Lý Nhị là thủ phạm, nên đã dẫn gia đinh đi tìm kiếm và quả nhiên phát hiện người cùng tang vật.
Theo lời khai của Lý Nhị, ông là tá điền của Cao Khánh, thuê 9 mẫu ruộng loại kém. Do hạn hán và lũ lụt, mùa màng thất bát, không có lương thực, ông không thể trả tiền thuê đất. Lý Nhị chỉ có một chiếc vòng ngọc là đồ hồi môn của người vợ đã khuất. Cao Khánh đã lấy chiếc vòng này để trừ nợ. Tuy nhiên, chiếc vòng không phải do ông trộm, mà là do một người giang hồ thực hiện. Người này nghe Lý Nhị than thở bên đường về việc mất bảo vật, nên đã trộm giúp ông. Người này không rõ tên thật, chỉ có biệt danh là “Tay Ngọc Vàng”. Đêm đó, Tay Ngọc Vàng đã trả lại chiếc vòng cho Lý Nhị và dặn ông phải cất giữ cẩn thận để tránh bị phát hiện, nhưng cuối cùng vẫn bị Cao Khánh tìm thấy.
Tay Ngọc Vàng, ta đã từng nghe qua, nha môn cũng đã tích lũy nhiều vụ án liên quan nhưng chưa từng bắt được tên trộm này. Ta thấy Lý Nhị là người nông dân lâu năm, dáng vẻ già nua, không có khả năng trèo tường; trong khi đó, tường viện của Cao Khánh cũng không có dấu vết của kẻ trộm. Vì vậy, việc Cao Khánh cáo buộc Lý Nhị trộm cắp là khó xác thực. Tuy nhiên, Lý Nhị đã dùng chiếc vòng để trừ nợ, lại biết Tay Ngọc Vàng sẽ thực hiện hành vi trộm cắp nhưng không ngăn cản, và còn nhận tang vật. Xét thấy đây là lần đầu phạm tội, không luận tội trộm cắp, phạt đánh 20 roi, chiếc vòng ngọc được trả lại cho Cao Khánh. Tay Ngọc Vàng bị truy nã, sau khi bắt được sẽ xử lý cùng vụ án này.